Een kat die naast de bak plast, doet dat nooit uit wraak. Dat is de eerste en belangrijkste vaststelling, want zolang je denkt dat het pesterij is, ga je de echte oorzaak niet zoeken. Onzindelijkheid is een signaal, en meestal is het op te lossen. Wel in deze volgorde.
1. Ga eerst naar de dierenarts
Dit is geen beleefdheidszin. Ongeveer de helft van de gevallen heeft een medische oorzaak: een blaasontsteking, blaasgruis, kristallen, nierproblemen, suikerziekte of artrose waardoor de rand van de bak te hoog is geworden.
Ga met spoed, dus dezelfde dag, als je kat:
- vaak in de bak zit zonder dat er iets komt
- miauwt of jankt tijdens het plassen
- bloed in de urine heeft
- veel aan zijn geslachtsdeel likt
Bij een kater is dit een noodgeval. Een verstopte plasbuis is binnen twee dagen dodelijk. Wacht daar niet mee tot maandag.
2. De bak is niet schoon genoeg naar kattenmaat
Wat voor jou schoon is, is dat voor een kat vaak niet. Schep minstens één keer per dag, liefst twee keer, en ververs de volledige vulling volgens het type. Meer daarover in ons artikel over hoe vaak je de kattenbak moet verschonen.
Gebruik voor het schoonmaken geen schoonmaakmiddel met een sterke geur, en zeker geen product op basis van ammoniak. Ammoniak ruikt voor een kat naar urine, dus je bevestigt precies wat je wil afleren.
3. Er zijn te weinig bakken
De vuistregel uit de gedragsgeneeskunde is: één bak per kat, plus één extra. Twee katten betekent drie bakken, en niet drie bakken naast elkaar in dezelfde hoek, want dat telt voor een kat als één plek. Verspreid ze over het huis, en zorg dat een kat er altijd één kan bereiken zonder een andere kat te moeten passeren.
4. De bak staat op de verkeerde plek
Katten willen plassen op een plek waar ze niet verrast kunnen worden en waar ze uitzicht hebben. Fout gaat het bij:
- een bak naast de wasmachine of de verwarmingsketel, die plots geluid maakt
- een bak in een doorgang of naast de kattenluik
- een bak vlak naast de voer- en drinkbak, want katten doen hun behoefte niet waar ze eten
- een bak in een kamer waar de deur soms dicht is
5. De vulling bevalt niet
Katten hebben uitgesproken voorkeuren, en die kunnen veranderen. De meeste katten kiezen fijne, zachte, ongeparfumeerde klontvormende korrels. Ben je onlangs van merk veranderd? Dan is dat vaak de dader. Zet in dat geval twee bakken naast elkaar met verschillende vulling en kijk gewoon wat hij kiest. Klassiekers die het bij veel katten goed doen zijn Cat’s Best Oko Plus en Catsan Hygiëne Plus.
Let ook op de hoeveelheid: een laagje van acht tot tien centimeter, zodat je kat echt kan graven.
6. De bak zelf klopt niet
- Te klein. De bak moet anderhalf keer de lengte van je kat zijn, van neus tot staartaanzet.
- Overkapping en klepje. Wij vinden dat netjes, veel katten vinden het benauwd en het houdt de geur binnen. Haal het deksel er eens een week af als test.
- Te hoge instap bij een oude kat of een kitten. Er bestaan modellen met een lage instap, en anders zaag je een opening in een gewone opbergbox.
Een ruime open bak met een lage instapzijde, zoals de District 70 FUSE, lost dit punt vaak in één keer op.
7. Stress en veranderingen
Verhuizing, een nieuwe baby, een nieuwe kat in de straat die door het raam kijkt, verbouwing, een baasje dat plots anders werkt. Katten reageren daarop met plassen op verhoogde of zachte plekken: de bank, het bed, de wasmand. Dat laatste is typisch: het ruikt naar jou, en dat stelt hen gerust.
Wat helpt: vaste routines, meer verticale ruimte en schuilplekken, spelen op vaste tijden, en tijdelijk een verdamper met kattenferomonen.
8. Markeren in plaats van plassen
Sproeien is iets anders dan plassen. Bij markeren staat de kat rechtop, trilt de staart en komt er een klein beetje urine op een verticaal vlak. Bij plassen zit hij gehurkt en komt er een plas op de grond. Markeren is bijna altijd territoriaal, en zien of ruiken van katten buiten is de meest voorkomende trigger. Onderbreek het zicht op die katten en het gedrag zakt vaak binnen weken weg.
Hoe je de plek schoonmaakt
Dit bepaalt of het terugkomt. Gebruik een enzymatische reiniger die speciaal voor urine gemaakt is. Gewone allesreiniger haalt de geur voor jou weg maar niet voor je kat, en hij plast opnieuw op dezelfde plek. Dep eerst zoveel mogelijk op, laat de reiniger inwerken volgens de verpakking en laat het aan de lucht drogen.
En straf nooit achteraf. Je kat legt de link niet tussen de plas van een uur geleden en jouw boze stem, hij leert alleen dat jij onvoorspelbaar bent. Daarmee wordt de stress groter, en dus ook het probleem.
Kattenbakken, vullingen en reinigers staan samen bij kattenbakken en vullingen van Max & Willow Petshop.